Żywność funkcjonalna zmniejszająca ryzyko chorób układu krążenia

18.04.2016

Żywność funkcjonalna, gdzie jej szukać

Żywność funkcjonalna to produkty spożywcze, które charakteryzują się szczególnymi właściwościami prozdrowotnymi. Na ich opakowaniu znajduje się oświadczenie zdrowotne, które informuje nas, w jaki sposób żywność ta może oddziaływać na nasze zdrowie. 

Na rynku odnajdziemy dosyć szeroki asortyment tego typu produktów polecanych w profilaktyce i dietoterapii chorób układu krążenia. Najpopularniejsze z nich to produkty z dodatkiem steroli roślinnych, bogate w beta-glukany lub kwasy omega 3.

Margaryny z dodatkiem steroli/stanoli roślinnych

Fitosterole występują naturalnie w największych ilościach w olejach roślinnych. Ich spożycie z tradycyjną dietą jest dosyć niskie. Naukowcy wykazali, iż sterole roślinne rywalizują z cholesterolem o wchłanianie jelitowe. Dzięki temu mogą wpływać na stężenie cholesterolu we krwi. Wynikiem tych odkryć było zaprojektowanie żywności, której spożycie pomaga w walce z wysokim stężeniem cholesterolu.

Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego wskazują, iż spożycie 1,5–3 gramów steroli roślinnych dziennie, skutecznie zmniejsza stężenie o 7–12,5 %.

Produkty spożywcze z dodatkiem steroli/stanoli roślinnych są dostępne na naszym rynku od kilkunastu lat. Na pólkach sklepowych można znaleźć zarówno margaryny jak i jogurty z ich dodatkiem.  Należy podkreślić, że skuteczność działania żywności funkcjonalnej wzbogaconej w fitosterole, w przypadku wysokiego stężenia cholesterolu, została potwierdzona w wielu badaniach klinicznych z randomizacją oraz metaanalizach. Są to dowody naukowe o najwyższej wartości merytorycznej.

Otręby owsiane

Beta-glukan, czyli rozpuszczalna frakcja błonnika pokarmowego, znajdującego się w ziarnie owsa również skutecznie obniża wysokie stężenie cholesterolu. Już na początku lat 60. XX wieku w badaniach z udziałem szczurów zaobserwowano, że dieta wzbogacona w płatki owsiane zmniejsza stężenie cholesterolu u zwierząt w większym stopniu niż dodatek jęczmienia czy pszenicy.

Na przestrzeni kilkudziesięciu kolejnych lat wyniki tych obserwacji powtarzały się, zarówno w badaniach na modelu zwierzęcym, jak i z udziałem ludzi. W 1997 roku w USA po raz pierwszy wydano zezwolenie na umieszczenie na pełnoziarnistych przetworach owsianych informacji: „Spożycie 25 g/d przetworów owsianych zmniejsza ryzyko chorób serca”.

Aktualnie na liście dopuszczonych oświadczeń przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) znajduje się oświadczenie zdrowotne brzmiące:

Dzienne spożycie 3g betaglukanu pochodzącego z owsa przyczynia się do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi

Kwasy omega 3

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe to jedne z ważniejszych składników odżywczych odgrywających istotną rolę w gospodarce lipidowej organizmu. Zgodnie z oświadczeniami zdrowotnymi pozytywnie zaopiniowanymi przez EFSA, kwas alfa-linolenowy (omega 3 pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi i dzięki temu wspiera zdrowie serca.

Natomiast kwas DHA (omega 3) przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania mózgu, wzroku i serca.

 

Bibliografia:

  1. Europejskie wytyczne dotyczące zapobiegania chorobom serca i naczyń w praktyce klinicznej na 2012 rok. Kardiologia Polska 2012; 70 (supl. I)
  2. Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach. Kardiologia Polska 2011; 69, supl. IV: 143–200
  3. Lange E. Produkty owsiane jako żywność funkcjonalna. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2010, 3 (70), 7-24.
  4. ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci