Czy oświadczenie zdrowotne i żywieniowe oznaczają to samo?

zakupy

Informacje na opakowaniu produktu żywnościowego niestety często są pomijane przez większość konsumentów. Natomiast stanowią one źródło wielu ważnych informacji, m. in. o wartości odżywczej czy zawartości alergenów.

Na opakowaniach części produktów można również odnaleźć oświadczenia żywieniowe i/lub zdrowotne. O czym mówią takie oświadczenia i dlaczego znajdują się tylko na niektórych produktach? Jak interpretować oświadczenia, by skomponować zdrową dietę?

Czym są oświadczenia?

Oświadczenia zdrowotne lub żywieniowe, znajdujące się na produkcie, stanowią cenną informację dla konsumenta. Komunikują bowiem  szczególne właściwości odżywcze lub zdrowotne danej żywności. Dzięki zamieszczeniu oświadczenia producent może wyróżnić swój produkt na tle innych w szerokiej ofercie rynkowej.

Oświadczenia powinny być tak zapisane, by nie budziły wątpliwości konsumentów co do ich znaczenia. Komunikat powinien być napisany prostym, zrozumiałym językiem. Oświadczenie musi być zgodne ze stanem faktycznym. Zgodnie z opisem produkt żywnościowy powinien posiadać wskazane działanie odżywcze lub fizjologiczne.

Czy producent może zamieścić dowolne informacje na etykiecie?

Nie. Zamieszczanie na opakowaniu produktu oświadczeń, sugerujących szczególne właściwości produktu spożywczego, jest regulowane przepisami prawa. Producenci nie mają dowolności w znakowaniu swoich wyrobów. Co więcej, w Unii Europejskiej  istnieje lista dozwolonych oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych, które mogą być umieszczane na produkcie spożywczym, po spełnieniu odpowiednich kryteriów. Przepisy zostały stworzone z myślą o ochronie interesów konsumentów.

Polecamy dodatkowo artykuł do czytania: Jak czytać etykiety produktów – co to RWS

Czym jest oświadczenie żywieniowe?

Oświadczenie żywieniowe mówi o szczególnych właściwościach odżywczych produktu. Mogą to być  szczególne właściwości odżywcze ze względu na wartość energetyczną, substancje pokarmowe lub inne substancje. W skrócie dotyczą jego wartości odżywczej lub składu produktu.

Najczęściej mówią o zawartości, wyższej lub zmniejszonej zawartości danego składnika pokarmowego, lub też jego braku. Przykładami tego typu oświadczeń są np.: „źródło …”, „wysoka zawartość …”, „ zmniejszona zawartość …” itp.

Przykładowe oświadczenie żywieniowe:

„ŹRÓDŁO KWASÓW TŁUSZCZOWYCH OMEGA-3”

O czym mówi i kiedy może być stosowane?

Oświadczenie, że żywność jest źródłem kwasów tłuszczowych omega-3,i każde oświadczenie, które może mieć taki sam sens dla konsumenta, może być zamieszczane tylko wówczas, gdy produkt zawiera przynajmniej 0,3 g kwasu alfa-linolenowego na 100 g i na 100 kcal lub przynajmniej 40 mg kwasów eikozapentaenowego i dokozaheksaenowego razem na 100 g i na 100 kcal.

Czytaj także: Jakie pokarmy poprawiają nastrój?

Czym jest oświadczenie zdrowotne?

Jest to komunikat, który stwierdza że istnieje związek pomiędzy kategorią żywności, daną żywnością albo też jednym z jej składników a twoimzdrowiem. Obok oświadczenia znajdziesz zawsze informację dotyczącą m.in. ilości i częstotliwości spożycia danego produktu, aby uzyskać jego korzystne działanie.

Optima Omega 3

Przykładowe oświadczenie zdrowotne:

„UDOWODNIONO, ŻE STEROLE ROŚLINNE I ESTRY STANOLI ROŚLINNYCH OBNIŻAJĄ/REDUKUJĄ POZIOM CHOLESTEROLU WE KRWI. WYSOKI POZIOM CHOLESTEROLU JEST CZYNNIKIEM RYZYKA ROZWOJU CHOROBY WIEŃCOWEJ SERCA”

Jakie są warunki jego stosowania?

Poinformowanie konsumenta, że korzystny efekt występuje w przypadku spożywania 1,5–3 g steroli/stanoli roślinnych dziennie. Odniesienia do skali efektu można dokonać jedynie dla żywności należącej do następujących kategorii: tłuszcze do smarowania, przetwory mleczne, majonez i sosy sałatkowe. Czyniąc odniesienie do skali tego efektu, należy poinformować konsumenta o zakresie wynoszącym »7–10%« w przypadku żywności zapewniającej dzienne spożycie 1,5–2,4g steroli/stanoli roślinnych lub »10–12,5%« w przypadku żywności zapewniającej dzienne spożycie 2,5–3g steroli/stanoli roślinnych i o okresie czasu do wystąpienia efektu wynoszącym »2–3 tygodni«.

Artykuł konsultowany przez mgr Jadwigę Przybyłowską

Mgr Jadwiga Przybyłowska, absolwentka Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka  na  SGGW w Warszawie, członkini Polskiego Towarzystwa Dietetyki. Przez kilkanaście zdobywała doświadczenie zawodowe jako Ekspert ds. Żywienia i Komunikacji  Prozdrowotnej, koordynując i tworząc projekty nagłaśniające w mediach i środowiskach opiniotwórczych  zdrowy styl życia i odżywiania.  Przez ostatnich siedem lat współpracuje z Oxford Biomedical Technologies z US laboratorium ISO-LAB w Warszawie.