Jak żyć z nadciśnieniem tętniczym?

nadcisnienie

Nadciśnienie tętnicze w ostatnich dziesięcioleciach stanowi jeden z najważniejszych czynników ryzyka przedwczesnych zgonów na całym świecie. Wysoki poziom ciśnienia tętniczego krwi wpływa bezpośrednio na rozwój najpoważniejszych chorób układu krążenia takich jak zawał serca, udar mózgu, niewydolność serca, a także innych schorzeń jak np. niewydolność nerek. Mimo iż kojarzony z wiekiem podeszłym, problem nadciśnienia tętniczego dotyczy wszystkich grup wiekowych zarówno kobiet, jak i mężczyzn.

Szacuje się, że obecnie w Polsce problem ten dotyczy ok. 9 mln osób, lecz obserwowane tendencje wskazują, że do roku 2035 liczba pacjentów z nadciśnieniem tętniczym zwiększy się o połowę. Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego w opracowanych przez siebie Zasadach postępowania w nadciśnieniu zwraca uwagę na fakt, iż rozwojowi tego schorzenia można skutecznie zapobiegać poprzez prowadzenie zdrowego stylu życia oraz stały monitoring poziomu BP (ang. Blood pressure). Wśród rekomendacji Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego nacisk położony jest między innymi na odpowiednie żywienie, jako gwaranta utrzymania odpowiedniej wagi ciała oraz dostarczenia organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych w odpowiednich proporcjach. Pozwala to na osiągnięcie prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi – to szczególnie ważne, ponieważ około dwóch trzecich chorych z nadciśnieniem tętniczym ma jednocześnie podwyższone stężenie cholesterolu we krwi. Jak zwracają uwagę kardiolodzy to zabójczy duet, ponieważ są to dwa wspólne czynniki ryzyka rozwoju miażdżycy. Ta zaś bezpośrednio odpowiada na zawał serca i inne poważne schorzenia.

Jak żyć z nadciśnieniem tętniczym?

Aby nadciśnienie tętnicze nie doprowadziło do rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego, które co roku odpowiedzialne są za śmierć  17,5 mln osób (dane WHO), niezbędna jest modyfikacja stylu życia, szczególnie u osób, u których zostało ono już zdiagnozowane. Chodzi tu zarówno o wprowadzenie do codziennej rutyny dawki aktywności fizycznej (poziom intensywności tejże powinien być jednakowoż dostosowany do możliwości wiekowych oraz wydolnościowych nadciśnieniowca oraz brać pod uwagę współwystępowanie innych schorzeń), a także regularnych (4-5) posiłków spożywanych co kilka godzin i złożonych z odpowiednio dobranej ilości białek, węglowodanów, tłuszczów oraz witamin, soli mineralnych oraz wody. Na co jeszcze powinny zwracać uwagę osoby, które zapadły na nadciśnienie tętnicze? U osób tych niezbędne jest także ograniczenie spożycia alkoholu i soli, a ponadto zaprzestanie palenia tytoniu i zwiększenie systematycznej aktywności fizycznej.

Dieta w nadciśnieniu tętniczym

W leczeniu nadciśnienia tętniczego stosuje się zarówno metody farmakologiczne (przyjmowanie odpowiedniego zestawu leków), a także niefarmakologiczne, do których zaliczyć możemy uregulowanie masy ciała do poziomu wskaźnika BMI (ang. Body Mass Index, obliczany według wzoru waga (kg)/wzrost (m)2) )tj. między 19 do 25, a także stosowanie odpowiedniej diety, ze zmniejszeniem spożycia tłuszczów, zwłaszcza nasyconych (obecnych głównie w tłuszczach zwierzęcych np. w spożywanym przez większość z nas codziennie maśle). Z badań wynika, że tłuszcze zawarte w diecie mogą w istotny sposób wpływać na wysokość ciśnienia tętniczego. Ważną z punktu widzenia walki z nadciśnieniem informacją jest ta, iż systematyczna konsumpcja posiłków rybnych i kwasów n-3 pochodzenia morskiego może być przydatna w leczeniu i prewencji tego schorzenia oraz docelowo zmniejszyć ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego, a szczególnie nagłego zgonu. Spożywanie kwasów wielonienasyconych z rodziny omega-3 (DHA i EPA) korzystnie wpływa także na prewencję występowania nowotworów, łagodzi reakcje zapalne w alergii, reumatyzm oraz objawy wielu chorób dermatologicznych.

Optima Omega 3

Warto podkreślić, ze rozwiązaniem nie jest wykluczenie wszystkich tłuszczów z diety lecz prawidłowe ich dostarczanie. W Polsce, podobnie jak w innych krajach uprzemysłowionych od lat obserwować możemy  występowanie problemu diety wysokokalorycznej, bogatej w tłuszcze nasycone. Żywność, która stanowi źródło tych tłuszczów, to np. masło, śmietana, smalec, mleko, sery żółte, z mięs zaś wołowina, wieprzowina, baranina  – dla większości produkty te Polaków wciąż stanowią podstawę bądź dużą część codziennej diety. Dbając o poziom ciśnienia krwi warto zastępować je produktami, które zawierają tłuszcze pochodzenia roślinnego – miękkimi margarynami (które dzięki stanoli i steroli roślinnych pomagają obniżać poziom tzw. „złego” cholesterolu we krwi), oliwą z oliwek oraz innymi olejami roślinnymi np. rzepakowym, słonecznikowym, czy z pestek dyni. Są one coraz powszechniej dostępne na półkach sklepowych, co cieszy z uwagi na to, iż dane wskazują, że nadciśnienie tętnicze zagraża coraz większej ilości Polaków.

Czytaj również: Stres a choroby serca

Badania z ostatnich 20 lat wskazują na  stały wzrost rozpowszechnienia nadciśnienia tętniczego w Polsce. Warto regularnie na własną rękę wykonywać pomiary poziomu ciśnienia tętniczego, szczególnie jeśli znajdujemy się w grupie ryzyka – zaliczyć do nich można osoby po 65. roku życia, palące papierosy, narażone na przewlekły stres oraz genetycznie obciążone występowaniem tej choroby w rodzinie.

Artykuł konsultowany przez mgr Jadwigę Przybyłowską

Mgr Jadwiga Przybyłowska, absolwentka Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka  na  SGGW w Warszawie, członkini Polskiego Towarzystwa Dietetyki. Przez kilkanaście zdobywała doświadczenie zawodowe jako Ekspert ds. Żywienia i Komunikacji  Prozdrowotnej, koordynując i tworząc projekty nagłaśniające w mediach i środowiskach opiniotwórczych  zdrowy styl życia i odżywiania.  Przez ostatnich siedem lat współpracuje z Oxford Biomedical Technologies z US laboratorium ISO-LAB w Warszawie.

Bibliogradia

Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego , Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym — 2015 rok

Wywiad z Dr. hab. n. med. Jacek Lewandowskim, Gazeta Wyborcza, 21 września 2018

Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego ,ibidem

Monika Stołyhwo-Szpajer, Katarzyna Piękosz, Jerzy Bellwon, Andrzej Stołyhwo, Andrzej Rynkiewicz, Wielonienasycone kwasy tłuszczowe i ich wpływ na czynniki ryzyka miażdżycy ze szczególnym uwzględnieniem ciśnienia tętniczego, Nadciśnienie tętnicze 2001;5(3):211-222.

Tomasz Wcis≥o, Waldemar Rogowski, Rola wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 w organizmie człowieka, 40, Cardiovascular Forum 2006, tom 11, nr 3