Żywność funkcjonalna to nie gotowy obiad w pudełku do podgrzania

Współczesny przemysł spożywczy stara się sprostać wymaganiom konsumenta. Projektuje się nową żywność, która ma odpowiadać zróżnicowanym potrzebom dzisiejszego społeczeństwa. 

Poszukuje się takich sposobów przetwórstwa żywności, aby otrzymać produkty wygodne i łatwe w przygotowaniu. Żywność taka nazywana jest wygodną, chociaż czasem konsumenci określają ją jako funkcjonalna, co nie jest poprawne.

Jaka jest różnica między żywnością wygodną a funkcjonalną?

  • Żywność wygodna czyli ready to eat

Produkty wygodne to żywność, która wcześniej została poddana odpowiedniej obróbce oraz utrwaleniu. Można szybko przygotować z niej posiłek. Często taka żywność wymaga minimalnej obróbki kulinarnej – zazwyczaj podgrzania w mikrofalówce lub zalania wrzątkiem.

Na rynku najpopularniejsze są zupy/dania instant, gotowe potrawy w słoiku czy mrożonki, a także gotowe schłodzone dania w jednorazowych pojemnikach.

Żywność wygodna utrwalana jest takimi metodami jak:

  • sterylizacja,
  • pasteryzacja,
  • suszenie,
  • smażenie ,
  • zamrażanie i chłodzenie.

Często również produkty te znajdują się w specjalnych opakowaniach oraz pakowane są próżniowo lub w modyfikowanej atmosferze.

Co więcej na etykiecie żywności wygodnej znajdują się instrukcje dotyczące jej przygotowania. Wszystkie te czynniki wpływają na jej wysokie bezpieczeństwo zdrowotne i minimalizują ryzyko zatruć.

  • Wady żywność wygodnej

Niestety żywność wygodna, nie zawsze charakteryzuje się pożądaną wartością odżywczą. Zazwyczaj zawiera mniej witamin. Gotowe dania obiadowe często charakteryzują się zbyt dużą ilością tłuszczów nasyconych i są wysokokaloryczne, dlatego należy korzystać z nich rozsądnie i dokładnie zapoznawać się ze składnikami produktu.

  • Żywność funkcjonalna, czyli prozdrowotna 

Produkcja żywności funkcjonalnej, o udokumentowanych właściwościach prozdrowotnych to odpowiedź na coraz większe zainteresowanie konsumentów zdrowym stylem życia, w tym prawidłowo zbilansowana dietą. 

Żywność jest uznana za funkcjonalną, tylko wtedy kiedy naukowo udowodniono jej korzystny wpływ na co najmniej jedną funkcję organizmu, ponad efekt odżywczy wynikający z obecności w niej składników odżywczych tradycyjnie uznawanych za niezbędne. Spożycie tej żywności może poprawiać stan zdrowia i samopoczucia, a także zmniejszać ryzyko chorób.

  • Wygląd żywności funkcjonalnej

Jednym z podstawowych kryteriów produkcji żywności funkcjonalnej jest wytworzenie produktu, który postacią przypomina żywność tradycyjną. Dlatego żywnością funkcjonalną nie można nazwać np. tabletek. Powinna być ona normalnie spożywana z dietą dla serca.

 Z czego wynikają właściwości prozdrowotne żywności funkcjonalnej?

Produkty funkcjonalne mają podwyższoną wartość odżywczą dzięki obecności w swoim składzie związków bioaktywnych, które korzystnie wpływają na procesy fizjologiczne zachodzące w organizmie. Najczęściej składnikami bioaktywnymi są: błonnik pokarmowy, witaminy i związki mineralne, stanole i sterole roślinne, cholina czy lecytyna.

Na rynku odnajdziemy m.in. margaryny wzbogacone w sterole lub stanole roślinne, które zalecane są osobom z wysokim stężeniem cholesterolu.

Jak rozpoznać żywność funkcjonalną?

Na etykiecie produktu tego rodzaju żywności znajdują się oświadczenia żywieniowe i/lub zdrowotne, które informują o jej szczególnych właściwościach prozdrowotnych. Warto zapoznać się z ofertą rynkową takich produktów i urozmaicić swoją dietę.

 

 

 

Bibliografia:

  1. F. Świderski (red.) : „Żywność wygodna i żywność funkcjonalna”, WNT Warszawa, 2003
  2. G. Adamczyk: Popularność „żywności wygodnej”. J Agribusin Rural Developm 2010, 4(18): 5-13