Cholesterol – przyjaciel czy wróg

Cholesterol – przyjaciel czy wróg

 

Cholesterol pełni w organizmie wiele ważnych funkcji. Służy między innymi do produkcji hormonów płciowych i kwasów żółciowych. W skórze pod wpływem promieni słonecznych z cholesterolu powstaje witamina D.

 

Pamiętaj! Nie istnieje podział na „dobry” i „zły” cholesterol zawarty w żywności

Cholesterol w organizmie transportowany jest w postaci kompleksów z białkami – lipoprotein. Terminem „dobry cholesterol” potocznie określa się lipoproteiny o wysokiej gęstości – HDL, które przenoszą cholesterol do wątroby, gdzie jest przetwarzany lub wydalany z organizmu. Wyższe stężenie „dobrego cholesterolu” zmniejsza ryzyko chorób serca i naczyń. Cholesterol LDL (lipoproteiny o małej gęstości) to tzw. „zły cholesterol”, transportowany z wątroby do tkanek pozawątrobowych. Jego nadmiar sprzyja powstawania miażdżycy, uszkodzeniu serca i naczyń.

Z badań wynika, że obniżenie stężenia „złego” cholesterolu znacząco zmniejsza ryzyko powikłań chorób układu krążenia.

Gdzie znajdziesz cholesterol?

Źródłem cholesterolu są przede wszystkim produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak żółtko jaj, podroby i wędliny podrobowe, masło, tłusta śmietana i sery żółte, tłuste mięsa (im bardziej tłuste mięso tym więcej zawiera cholesterolu). Ponieważ wysokie stężenie cholesterolu we krwi sprzyja miażdżycy, wszystkim zaleca się ograniczenie spożycia do 300 mg/dobę, a osobom z grupy ryzyka do 200 mg/dobę. Taką ilość cholesterolu zawiera 11 jaja kurzego, 12 łyżek masła czy około 80 g pasztetu.

 

Bibliografia
1. Europejskie wytyczne dotyczące zapobiegania chorobom serca i naczyń w praktyce klinicznej na rok 2012, Piąta Wspólna Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i innych Towarzystw Naukowych ds. Zapobiegania Chorobom Serca i Naczyń w Praktyce Klinicznej (Fifth Joint Task Force of the European Society of Cardiology and Other Societies on Cardiovascular Disease Prevention in Clinical Practice) utworzona przez przedstawicieli dziewięciu towarzystw oraz zaproszonych ekspertów, Kardiologia Polska, 70 (supl. I), 2012
2. Jankowski P.: Leczenie hipercholesterolemii w 2013 roku. Choroby Serca i Naczyń, 10(3), 2013
3. NIH Publication No. 06-5235, National Heart, Lung, and Blood Institute, U. S. Department of Health and Human Services, 2005
4. Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach, Grupa Robocza do spraw postępowania w dyslipidemiach Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) i Europejskie Towarzystwo Miażdżycowe (EAS), Kardiologia Polska, 69 (supl. IV), 2011

Materiał edukacyjny Polskiego Towarzystwa Dietetyki