Czym jest cholesterol LDL i dlaczego jest groźny dla naszego zdrowia?

Cholesterol LDL zły cholesterol

Cholesterol jest syntetyzowany endogennie, a także dostarczany z pożywieniem (wraz z produktami pochodzenia zwierzęcego, takimi jak mięso czy mleko).

Cholesterol: po co nam to?

Pomimo tego, iż podwyższony poziom cholesterolu jest znanym czynnikiem ryzyka epizodów sercowo – naczyniowych, takich jak udar mózgu czy zawał serca, to w odpowiednich ilościach jest on konieczny do codziennego funkcjonowania! Do czego jest nam potrzebny cholesterol?

  • Jest wykorzystywany do syntezy wielu biologicznie aktywnych związków, takich jak witamina D czy hormony np. płciowe (testosteron, estrogeny, progesteron), kortykosteroidów (biorą udział w reakcjach stresowych, a także regulacji ciśnienia tętniczego.
  • Bierze udział w trawieniu i transporcie tłuszczów (jako składnik żółci i lipoprotein).
  • Do budowy tkanki nerwowej, a więc mózgu, rdzenia kręgowego i nerwów. Dzięki temu możliwy jest wzrost i prawidłowy rozwój u dzieci i młodzieży. Dla dorosłych jest to ważne ze względu na prawidłowe funkcjonowanie i zapobieganie zaburzeniom układu poznawczego.

Co to jest cholesterol LDL?

Cholesterol LDL to jedna z frakcji cholesterolu stanowiąca tą „złą stronę mocy”. Mówiąc językiem naukowym są lipoproteiny obecne w osoczu charakteryzujące się małą gęstością. Utlenione przyczyniają się do nasilenia stanu zapalnego i rozwoju miażdżycy. Działają odwrotnie, do cholesterolu HDL, tzw. dobrego cholesterolu, transportując cholesterol z wątroby na obwód. Takie działanie powoduje nasilenie rozwoju miażdżycy i zwiększa ryzyko chorób układu krążenia, dlatego też cholesterol LDL nazywamy „złym cholesterolem”.

Co to jest cholesterol LDL?

Zły cholesterol: jakie są objawy?

Niestety, podniesiony poziom złego cholesterolu długo może pozostać niezauważony. U niektórych osób mogą pojawić się tzw. „żółtaki” czyli żółte grudki zlokalizowane zazwyczaj na kolanach, łokciach czy powiekach, świadczące o podniesionym poziomie cholesterolu.

Do odczuwania objawów chorobowych dochodzi najczęściej na zaawansowanym etapie, gdzie obserwujemy na przykład zmniejszoną tolerancję wysiłku i szybką męczliwość. Te objawy świadczą o rozwijającej się miażdżycy i w zależności od głównej lokalizacji mogą być niespecyficzne takie jak np. zaburzenia czucia, zaburzenia widzenia czy bóle głowy.

Czytaj także: Hipercholesterolemia: jak ją rozpoznać i jak leczyć

Cholesterol LDL a badanie

Aby określić swój poziom cholesterolu LDL konieczne jest wykonanie lipidogramu. Jest to badanie, które umożliwia nam pełną ocenę parametrów lipidowych, tzn. poziomu cholesterolu całkowitego, frakcji HDL i LDL, a także TAG (trójglicerydy).  Badanie to wykonuje się pobierając krew u osoby będącej na czczo. Oznacza to, że przed badaniem należy powstrzymać się od spożywania posiłków i płynów (z wyjątkiem wody, niesłodzonych herbat) przez co najmniej 12 – 14 godzin.

Pamiętajmy także, że chcąc uzyskać miarodajny wynik nie powinniśmy przed badaniem spożywać alkoholu, ani także nie należy wprowadzać radykalnych zmian do swojej diety. Ważne jest natomiast odpowiednie nawodnienie. Tak więc, wychodząc z domu, nie zapomnijmy wypić wystarczającej ilości wody!

Cholesterol LDL badanie

Normy cholesterolu LDL

Większość z nas powinna mieć cholesterol LDL na poziomie poniżej 115 mg/dl (poniżej 3 mmol/l). Taka norma dotyczy osób dorosłych i bez dodatkowych czynników ryzyka. Jednakże, dla tych z nas, którym towarzyszą dodatkowe schorzenia, normy są bardziej zaostrzone:

Dla osób z dużym ryzykiem sercowo – naczyniowym (duże ryzyko powikłań takich jak udar mózgu czy zwał serca) zalecana ilość poziomu złego cholesterolu to wartości poniżej 100 mg/dl (poniżej 2,5 mmol/l).

Do tej grupy należą osoby z cierpiące na cukrzycę, przewlekłą chorobę nerek, czy mające bardzo wysoki poziom ciśnienia tętniczego (minimum ≥180/110 mm Hg).

Najbardziej wymagające normy dotyczą osób z bardzo wysokim ryzykiem sercowo – naczyniowym. Te osoby powinny dążyć od uzyskania cholesterolu LDL na poziomie poniżej 70 mg/dl (poniżej 1,8 mmol/l).

Do tej grupy należą osoby z ciężką, przewlekłą chorobą nerek, cukrzycy z powikłaniami czy osoby, które już przebyły zawał serca czy udar mózgu.

Dodatkowo polecamy artykuł do czytania: Prawidłowe poziomy cholesterolu: czy mieszczę się w normie?

Zalecane wartości LDL (złego cholesterolu) w zależności od ryzyka powikłań sercowo – naczyniowych

Grupa ryzykaZalecany poziom cholesterolu

Ryzyko małe lub umiarkowane np. osoby bez dodatkowych schorzeń

<115 mg/dl, czyli <3 mmol/l

Ryzyko duże np. wyrównana cukrzyca lub umiarkowana przewlekła choroba nerek

<100 mg/dl, czyli <2,5 mmol/l

Ryzyko bardzo duże np. już przebycie zawału serca, ciężka przewlekła choroba nerek, cukrzyca z powikłaniami

<70 mg/dl, czyli <1,8 mmol/l

Jak obniżyć cholesterol ldl?

Chcąc zmniejszyć swój poziom złego cholesterolu, należy skorzystać z pomocy specjalistów, a także wdrożyć odpowiednie modyfikacje dotyczące stylu życia i zwyczajowej diety. Wśród podstawowych działań, jakich trzeba dokonać wymieniamy:

  • odbycie konsultacji z lekarzem prowadzący, który przygotuje zalecenia i wdroży (jeśli konieczne) odpowiednie leki;
  • odbycie konsultacji z doświadczonym dietetykiem klinicznym, który wskaże nam jakich zmian musimy dokonać w naszym jadłospisie;
  • zwiększenie indywidualnie dobranej, codziennej aktywności fizycznej;
  • redukcję nadmiernej masy ciała;
  • rezygnację z palenia papierosów.

Ponadto, mając na celu obniżanie poziomu cholesterolu LDL, pomocne może być także włączenie żywności wzbogacanej w fitosterole roślinne np. margaryn i jogurtów, które dzięki temu, że zawierają cholesterol pochodzenia roślinnego, ograniczają wchłanianie tego cholesterolu, który jest obecny w naszym organizmie i odpowiada za rozwój miażdżycy.

Jak obniżyć cholesterol ldl?

Jaka musi być dieta na zły cholesterol?

Dieta, która pomoże obniżyć poziom złego cholesterolu to dieta przed wszystkim zdrowa, bazująca na świeżych warzywach i owocach, a także odpowiednio dobranych produktach zbożowych, mięsie, nabiale i dobrych źródłach tłuszczu.

Dieta na zły cholesterol

Na co jednak trzeba zwrócić szczególną uwagę chcąc obniżyć poziom złego cholesterolu? W swoim planie żywieniowym należy:

  • ograniczyć spożycie tłustych gatunków i części mięs, takich jak np. boczek wieprzowy, kaczka, gęś czy karkówka wołowa;
  • unikać żywności wysoko przetworzonej takiej jak koncentraty spożywcze, słone przekąski, chipsy, słodycze, wyroby czekoladopodobne i serki do smarowania pieczywa;
  • włączyć do swojego jadłospisu źródła zdrowych tłuszczów, takie jak oliwa z oliwek, olej rzepakowy, orzechy, nasiona, oliwki i awokado;
  • wybierać produkty zbożowe pełnoziarniste (przy braku innych przeciwwskazań np. refluksu) takie jak np. razowe pieczywo czy bułki grahamki;
  • zrezygnować z picia dosładzanych napojów np. wody smakowej czy napojów typu cola;
  • włączyć produkty wzbogacone w fitosterole roślinne np. margaryny i jogurty.

Obniżanie poziomu złego cholesterolu (LDL) jest niezwykle ważne w prewencji chorób sercowo – naczyniowych. Zdaniem ekspertów to właśnie ten parametr w lipidogramie, jeśli jest podniesiony, najbardziej zwiększa ryzyko powikłań takich jak udar mózgu czy niewydolności serca. Wdrożenie zdrowej, odpowiednio skomponowanej diety stanowi jedno z podstawowych narzędzi, które mogą pomóc nam cieszyć się pełnią zdrowia przez wiele lat.
Optima Cardio Potas +

Artykuł konsultowany przez mgr Jadwigę Przybyłowską

Mgr Jadwiga Przybyłowska, absolwentka Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka  na  SGGW w Warszawie, członkini Polskiego Towarzystwa Dietetyki. Przez kilkanaście zdobywała doświadczenie zawodowe jako Ekspert ds. Żywienia i Komunikacji  Prozdrowotnej, koordynując i tworząc projekty nagłaśniające w mediach i środowiskach opiniotwórczych  zdrowy styl życia i odżywiania.  Przez ostatnich siedem lat współpracuje z Oxford Biomedical Technologies z US laboratorium ISO-LAB w Warszawie.