Echokardiografia – na czym polega to badanie i jak się do niego przygotować?

Echokardiografia - na czym polega to badanie i jak się do niego przygotować?

Przeprowadzanie regularnych badań, zwłaszcza tych zleconych przez lekarza, jest niezbędnym elementem diagnostycznym, umożliwiającym nie tylko prawidłowe rozpoznanie choroby, a także właściwe leczenie. Echokardiografia jest jednym z podstawowych badań pozwalających ocenić pracę naszego serca. Jest to badanie nieinwazyjne, a także bezbolesne. Wykonuje się je zarówno u dorosłych, jak i dzieci, a nawet w trakcie ciąży!

Co ocenia echokardiografia serca?

Echokardiografia bywa nazywana także badaniem echa serca, USG serca i ultrasonografią. Jest to badane umożliwiające ocenę serca, naczyń wieńcowych, a także dużych naczyń krwionośnych. Dokładnej ocenie poddaje się:

  • struktury anatomiczne serca, w tym zastawki;
  • pracę serca (jego kurczliwość);
  • pracę zastawek;
  • przepływ krwi przez serce i sąsiadujące naczynia, takie jak aorta, tętnice i żyły płucne, a także żyłę główną i naczynia wieńcowe.

Na czym polega to badanie?

Echokardiografia to badanie nieinwazyjne i bezbolesne. Stosowana jest metoda ultradźwięków o częstotliwości od 1 do 10 MHz. Dzięki temu, że fala emitowanych ultradźwięków odbija się od serca i struktur naczyniowych, na ekranie monitora ukazuje się ich obraz.

W zależności od sytuacji klinicznej danej osoby echokardiografia może być przeprowadzona różnymi sposobami:

  • Echokardiografia przezklatkowa – wykonywana najczęściej, stanowi podstawowe badanie oceniające pracę i budowę serca.
  • Echokardiografia przezprzełykowa – jest przeprowadzana, gdy konieczne jest dodatkowe obrazowanie. Jest to badanie uzupełniające do echokardiografii przezklatkowej. Decyzję o konieczności wykonania kolejnego obrazowania podejmuje kardiolog.
  • Echokardiografia obciążeniowa – wykonuje się ją po wykonaniu zaleconego wysiłku fizycznego lub podaniu odpowiednich leków, które przyspieszają pracę serca.
  • Echokardiografia śródoperacyjna – realizowana podczas operacji.

Badanie w wersji standardowej, to znaczy echokardiografia przezklatkowa wymaga od pacjenta rozebrania się od pasa w górę. Badanie jest wykonywane przez lekarza np. kardiologa lub odpowiednio przeszkolonego technika. Następnie pracownik medyczny nakłada żel na powierzchnię skóry po której jest przesuwana głowica echokardiografu. Badanie pozwala na ocenę pracy serca w czasie rzeczywistym. W większości przypadków badanie to nie wiąże się z wystąpieniem powikłań, ani skutków ubocznych.

Czytaj również: Podwyższony cholesterol a choroby serca
Optima Cardio

Jakie są wskazania do echokardiografii serca?

Z uwagi na stosunkowo dużą dostępność niezbędnego sprzętu, niski koszt badania i jego nieinwazyjny charakter, USG serca stanowi jedno z podstawowych narzędzi diagnostycznych. Można wykonać je nieodpłatnie, posiadając skierowanie od lekarza lub także w ramach prywatnej służby zdrowia.

Badanie to przeprowadza się w wielu sytuacjach klinicznych, gdzie mamy do czynienia z już rozpoznaną lub diagnozowaną chorobą układu krążenia. Jednym z podstawowych analizowanych parametrów jest ocena frakcji wyrzutowej (lewej komory).

Echokardiografię wykonuje się u chorych z:

  • chorobą niedokrwienną serca;
  • niewydolnością serca;
  • wadami serca;
  • wadami zastawek.

Badanie to jest także przeprowadzane:

  • po przebytym zawale serca, gdy chcemy ocenić wydolność pracy serca;
  • gdy występuje nagły ból w klatce piersiowej w celu weryfikacji czy występują ostre zespoły wieńcowe;
  • w celu diagnozy pierwotnych i wtórnych kardiomiopatii;
  • podczas oceny sztucznej zastawki serca;
  • w celu diagnozy i oceny chorób wsierdzia i osierdzia;
  • gdy chcemy ocenić powikłania nadciśnienia tętniczego np. przerost mięśnia sercowego;
  • gdy chcemy sprawdzić obecności skrzeplin np. po zawale, a także obecność tętniaków i guzów itp.

Dodatkowo polecamy do czytania: Skąd bierze się arytmia serca?

Jak należy się przygotować do badania?

Badanie metodą echokardiografii zazwyczaj nie wymaga specjalnego przygotowania. Czasami konieczne jest odstawienie przyjmowanych leków np. na nadciśnienie. Jeśli jednak taka sytuacja ma miejsce, lekarz prowadzący nas o tym poinformuje.

Z uwagi na liczne zalety, takie jak niski koszt, a także dokładność diagnostyczna badanie to stanowi jedno z podstawowych narzędzi pozwalających na ocenę pracy serca i struktur towarzyszących.

Bibliografia

  1. Echokardiografia w praktyce klinicznej. Standardy Sekcji Echokardiografii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego 2007
  2. Lek. med. Hanna Dziedzic, dr med. Grzegorz Kopeć. Medycyna Praktyczna, data dostępu 23.04.2019, https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/badania/62359,echokardiografia-serca-echo-serca
Artykuł konsultowany przez mgr Jadwigę Przybyłowską

Mgr Jadwiga Przybyłowska, absolwentka Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka  na  SGGW w Warszawie, członkini Polskiego Towarzystwa Dietetyki. Przez kilkanaście zdobywała doświadczenie zawodowe jako Ekspert ds. Żywienia i Komunikacji  Prozdrowotnej, koordynując i tworząc projekty nagłaśniające w mediach i środowiskach opiniotwórczych  zdrowy styl życia i odżywiania.  Przez ostatnich siedem lat współpracuje z Oxford Biomedical Technologies z US laboratorium ISO-LAB w Warszawie.