Poziomy cholesterolu. Czy mieszczę się w normie?

 

Cholesterol to organiczny związek chemiczny, produkowany głównie przez wątrobę. Kojarzy się z czymś złym, choć niesłusznie – nasz organizm potrzebuje go do prawidłowego funkcjonowania. Problemy zaczynają się dopiero, gdy stężenie cholesterolu we krwi przekracza dopuszczalne poziomy. Tylko jakie dokładnie są normy cholesterolu?

 

Proszę państwa, oto cholesterol

Według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego prawidłowy poziom cholesterolu całkowitego we krwi wynosi maksymalnie 190 mg/dl. Problem w tym, że taki wynik nie określa jednoznacznie poziomu ryzyka choroby wieńcowej. Cholesterol dzieli się na dwie frakcje: HDL i LDL. Ta pierwsza jest naszym sprzymierzeńcem, bo „czyści” krew z resztek cholesterolu, które trafiają do wątroby, są tam rozkładane i wydalane z organizmu. Tym sposobem HDL chroni nas przed zmianami miażdżycowymi – stąd też zwany jest „dobrym” cholesterolem. Z kolei frakcja LDL zyskała miano „złego” cholesterolu, choć nie zawsze nam szkodzi. Lipoproteiny LDL transportują cholesterol do tkanek, a te wykorzystują go do budowy nowych komórek, produkcji hormonów, witaminy D i kwasów żółciowych (niezbędnych w procesach trawiennych). Innymi słowy, potrzebujemy nieco „złego” cholesterolu, by dobrze funkcjonować.

Problemy zaczynają się wtedy, gdy komórki dostają zbyt duże ilości cholesterolu LDL. Jego nadmiar odkłada się w naczyniach krwionośnych. Z wiekiem te szkodliwe zapasy wapnieją i tak powstają blaszki miażdżycowe. Tętnice tracą elastyczność, do serca trafia za mało krwi, pęknięte blaszki tworzą groźne zatory, a stąd już tylko krok do chorób układu krążenia: miażdżycy, przewlekłego niedokrwienia mięśnia sercowego, a w konsekwencji do zawału albo udaru.

Badanie cholesterolu

Poziom cholesterolu określa badanie krwi: lipidogram. Przed badaniem nie wolno jeść przez 12 godzin, na kilka dni wcześniej powinno się też odstawić słodycze oraz potrawy bogate w tłuszcze zwierzęce i roślinne – ale dopuszczalne są np. tłuste ryby ze względu na zawartość kwasów omega-3 Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, przyjmując rekomendacje Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, rekomenduje następujące normy stężenia cholesterolu i trójglicerydów we krwi.

Parametr Wartość
Cholesterol całkowity < 190 mg/dl
Cholesterol LDL

Choroba wieńcowa, miażdżyca innych tętnic, stan po udarze mózgu, cukrzyca z powikłaniami narządowymi, przewlekła choroba nerek

Cukrzyca bez powikłań narządowych, 3 stadium przewlekłej choroby nerek

< 115 mg/dl

< 70 mg/dl

< 100 mg/dl

Cholesterol HDL

mężczyźni:  ≥40 mg/dl

kobiety:  ≥45 mg/dl

Trójglicerydy ≤150 mg/dl

 

Nie za dużo, ale też nie za mało

Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego określają optymalny poziom cholesterolu LDL jako wartość poniżej 115 mg/dl, natomiast przy zdiagnozowanej chorobie wieńcowej musi być utrzymany poniżej 70 mg/dl, przy cukrzycy – poniżej 100 mg/dl. Norma dla HDL to przynajmniej 45 mg/dl u kobiet i 40 mg/dl u mężczyzn. O ile „zły” cholesterol nie powinien przekraczać rekomendowanych norm, to już poziom HDL może przekraczać zalecany poziom. Co więcej, jest to nawet wskazane.

Kiedy należy zbadać poziom cholesterolu?

Pierwsze badanie warto wykonać już około 20 roku życia, a przy niezadowalających wynikach testy krwi powtarza się co pięć lat. Szczególnie rekomendowane jest, by każdy mężczyzna przebadał się pod tym kątem po 45 urodzinach, kobieta – 12 miesięcy po wystąpieniu ostatniej miesiączki.