Życie po zawale serca – co się zmienia?

życie po zawale mężczyzna

Choroby układu krążenia od ponad 50 lat stanowią jedno z największych zagrożeń życia Polaków. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że pomimo istotnego postępu poczynionego w dziedzinie przeciwdziałania przedwczesnej umieralności z tej przyczyny, nadal powodem 46% wszystkich zgonów w Polsce są choroby kardiologiczne. W Polsce co roku ponad 87 tys. osób choruje na zawał serca, z czego ponad 60 proc. to mężczyźni. Ponieważ problem jest poważny, warto wyposażyć się w wiedzę na temat tego, jakie są negatywne konsekwencje przebytego zawału i jak skutecznie zapobiegać można jego wystąpieniu.

Biologiczne następstwa zawału mięśnia sercowego mogą być różne w zależności od wielu czynników, w tym stopnia jego rozległości oraz ilości czasu, jaki upłynął od momentu jego wystąpienia do otrzymania specjalistycznej pomocy. Im dłuższy jest to czas tym konsekwencje zawału mogą być poważniejsze – nawet dla 40% osób zawał kończy się śmiercią przed dotarciem do szpitala. Wśród najpoważniejszych skutków tej choroby można wymienić niewydolność serca, migotanie komór, tętniaka oraz niedomykalność zastawki mitralnej. Zawał serca wpływa także na naszą kondycję psychiczną będąc źródłem dużego stresu emocjonalnego. Ten z kolei przyczyniać się może do uszkodzenia serca oraz wystąpienia groźnych dla życia zaburzeń rytmu. W 90 proc. przypadków pierwotną przyczyną zawału serca jest miażdżyca tętnic – przewlekły proces zapalny dotyczący aorty i tętnic średniej wielkości polegający na gromadzeniu się w przestrzeni pomiędzy śródbłonkiem i warstwą mięśniową naczynia złogów tłuszczowych. Proces ten prowadzi w konsekwencji do ograniczenia drożności tętnic. Zahamowanie przepływu krwi w tętnicy skutkuje utratą funkcji, a następnie ogniskową martwicą mięśnia sercowego i mózgu. Te z kolei są bezpośrednią przyczyną zawału serca i udaru mózgu.

Co dalej po zawale?

Zabiegiem, który w przypadku zawału wykonywany jest najczęściej jest angioplastyka. Polega on na poszerzeniu naczyń krwionośnych, które w wyniku miażdżycy zostały zwężone lub zamknięte. W tym celu stosuje się tzw. stentowanie polegające na wszczepieniu wykonanego z metalu lub plastiku elementu podtrzymującego ścianę naczynia. Po tego typu zabiegu niezbędne jest przestrzeganie kilku zasad, które pozwalają wyeliminować ryzyko ponownego zamknięcia tętnicy i tym samym kolejnego zawału. W jej ramach istotne jest połączenie kilku elementów: farmakoterapii (przyjmowanie leków przeciwpłytkowych, tzw. DAT), stosowanie zbilansowanej, zdrowej diety, uprawianie aktywności fizycznej o odpowiedniej intensywności, a także wyeliminowanie z codziennych nawyków palenia papierosów oraz spożywania alkoholu.

Czytaj także: Echokardiografia – na czym polega to badanie i jak się do niego przygotować?

Lepiej zapobiegać niż leczyć

Warto podkreślić, że po zawale serca możliwy jest powrót do pełnego zdrowia i sprawności. To od naszego podejścia w największej mierze zależy na ile poważne będą następstwa zawału serca i jak szybko wrócimy do normalnego funkcjonowania. Stosowanie się do zaleceń specjalistów w zakresie rehabilitacji kardiologicznej pozwala zminimalizować skutki zawału serca oraz ryzyko wystąpienia kolejnego. Liczne badania dowodzą, że rozwój chorób układu sercowo-naczyniowego jest w dużym stopniu uwarunkowany stylem życia oraz współistniejącymi czynnikami ryzyka. Wśród nich najważniejsze to zaburzenia gospodarki tłuszczowej w organizmie, palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, otyłość, wiek, płeć (mężczyźni są bardziej podatni na występowanie chorób układu krążenia), mała aktywność fizyczna i czynniki psychospołeczne, w  tym przewlekły stres. Prowadzone regularnie  w   wielu   krajach   badania   dostarczają   coraz   to   nowych   i   bardziej   przekonywujących   dowodów świadczących   o   znaczeniu   systematycznej   aktywności oraz zdrowej, zbilansowanej  diety w   zapobieganiu   chorobom   układu   krążenia. Wyniki Badania Siedmiu Krajów wykazały, że dieta śródziemnomorska jest efektywna w profilaktyce choroby niedokrwiennej serca (ChNS). W diecie tej kluczowe jest spożywanie dużej ilości świeżych owoców i warzyw, przewaga wykorzystania wielonienasyconych tłuszczów pochodzenia roślinnego (oleje roślinne, oliwa, margaryny miękkie), a także spożywanie dużej ilości ryb i owoców morza.

Optima Cardio

Siła kwasów Omega-3

Warto także zwrócić uwagę, że tłuszcze zawarte w diecie mogą znacząco wpływać na rozwój chorób sercowo-naczyniowych. Systematyczne spożywanie owoców morza i kwasów Omega-3 pochodzących z ryb morskich powoduje obniżenie wartości ciśnienia tętniczego, wpływa na poprawę profilu lipidowego (tłuszczowego) oraz działa mobilizująco na system immunologiczny (odpornościowy). Poprzez wytwarzanie resolwin kwasy tłuszczowe omega-3 mają znaczenie w zapobieganiu rozwoju miażdżycy, wpływając istotnie na prewencję choroby niedokrwiennej serca. Wielokierunkowe działanie, jakie wywierają te związki, powoduje zmniejszenie częstości zgonów oraz ponownych hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych.

Artykuł konsultowany przez mgr Jadwigę Przybyłowską

Mgr Jadwiga Przybyłowska, absolwentka Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka  na  SGGW w Warszawie, członkini Polskiego Towarzystwa Dietetyki. Przez kilkanaście zdobywała doświadczenie zawodowe jako Ekspert ds. Żywienia i Komunikacji  Prozdrowotnej, koordynując i tworząc projekty nagłaśniające w mediach i środowiskach opiniotwórczych  zdrowy styl życia i odżywiania.  Przez ostatnich siedem lat współpracuje z Oxford Biomedical Technologies z US laboratorium ISO-LAB w Warszawie.

Źródło

Agnieszka Grochulska, Małgorzata Lesińska-Sawicka, Psychologiczne konsekwencje przebytego zawału mięśnia sercowego, GERIATRIA 2015; 9: 3-13

Andrzej Beręsewicz, Agnieszka Skierczyńska, Miażdżyca — choroba całego życia i całej populacji krajów cywilizacji zachodniej, w: Choroby Serca i Naczyń 2006, tom 3, nr 1, 1–6

K. Kawecka-Jaszcz, P. Jankowski,  Ocena globalnego ryzyka sercowo-naczyniowego  [w:]  Postępowanie z chorym o dużym ryzyku sercowo-naczyniowym , red. A. Januszewicz, M. Naruszewicz, W. Rużyłło, Kraków 2005, s. 33

Cichocka A., Dieta srodziemnomorska dla osob po zawale serca Przemysł Spożywczy 2003 57/12, str. 38-40

Ibidem